Ngày 09/11/2026, tại Hà Nội, Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động, Bộ Nội vụ tổ chức Hội thảo khoa học “Quản trị địa phương ở đô thị trong điều kiện hiện nay của Việt Nam”. Hội thảo nằm trong khuôn khổ Chương trình khoa học trọng điểm cấp Bộ “Quản trị địa phương ở Việt Nam – Những vấn đề lý luận và thực tiễn”. TS. Lê Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động chủ trì Hội thảo.
Tham dự Hội thảo có các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý cùng lãnh đạo, viên chức của Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động.
TS. Lê Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động phát biểu khai mạc Hội thảo
Phát biểu khai mạc, TS. Lê Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động nhấn mạnh, quá trình đô thị hóa và yêu cầu phát triển bền vững đang đặt ra những nhiệm vụ mới đối với quản trị địa phương ở đô thị. Quy mô dân cư, hoạt động kinh tế và không gian đô thị ngày càng mở rộng, các vấn đề về quy hoạch, giao thông, nhà ở, môi trường, dịch vụ công có quan hệ chặt chẽ với nhau, đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều ngành, nhiều địa bàn.
Viện trưởng cho biết, trong điều kiện tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, vấn đề cần làm rõ là phân định thẩm quyền và tổ chức phối hợp như thế nào để vừa bảo đảm sự thống nhất trong quản trị toàn đô thị, vừa giải quyết kịp thời công việc tại cơ sở. Việc giao nhiệm vụ phải gắn với nguồn lực, năng lực thực hiện và trách nhiệm về kết quả; đồng thời cần có cơ chế để người dân, doanh nghiệp và các tổ chức tham gia thực chất vào quá trình xây dựng, thực hiện và giám sát chính sách.
TS. Lê Anh Tuấn đề nghị Hội thảo tập trung thảo luận ba nhóm vấn đề: (1) lý luận về quản trị địa phương ở đô thị; (2) thực tiễn quản trị địa phương ở đô thị tại Việt Nam; (3) bối cảnh, yêu cầu và quan điểm, định hướng hoàn thiện mô hình quản trị địa phương ở đô thị.
GS.TS. Vũ Công Giao, Trường Đại học Luật Hà Nội phát biểu tham luận tại Hội thảo
Phát biểu tại Hội thảo, về lý luận GS.TS. Vũ Công Giao, Trường Đại học Luật Hà Nội cho rằng quản trị địa phương là quá trình ra quyết định và thực thi chính sách công ở cấp địa phương, được thực hiện thông qua sự phối hợp giữa chính quyền địa phương, tổ chức xã hội, doanh nghiệp, cộng đồng và các bên liên quan, nhằm cung cấp dịch vụ công hiệu quả, thúc đẩy phát triển ổn định, thịnh vượng và bền vững. Quản trị địa phương dựa trên các nguyên tắc phân quyền và tự quản, dân chủ và sự tham gia của cộng đồng, minh bạch và trách nhiệm giải trình, hiệu quả và hiệu lực, công bằng và bền vững. Ở đô thị, quản trị địa phương được thực hiện trong không gian hành chính phức tạp, chồng lấn; trên địa bàn có mật độ dân cư cao, tính đa dạng xã hội rõ nét, tốc độ biến động nhanh và rủi ro tích lũy; đồng thời đòi hỏi các phương thức quản trị thông minh, số hóa và giải quyết tốt mối quan hệ giữa thị trường, nhà nước và xã hội. Tác giả cũng làm rõ các chủ thể, phương thức và nguồn lực quản trị, trong đó nhấn mạnh vai trò của hợp tác công – tư, quản trị số, nguồn nhân lực chuyên môn hóa cao và công nghệ, dữ liệu.
ThS. Nguyễn Phước Thọ, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật, Văn phòng Chính phủ phát biểu tham luận tại Hội thảo
Về lịch sử, ThS. Nguyễn Phước Thọ, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật, Văn phòng Chính phủ khái quát quá trình phát triển quản lý đô thị ở nước ta trong 80 năm qua, từ sau Cách mạng Tháng Tám đến giai đoạn vận hành chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 01/7/2025. Ông nhận định thách thức xuyên suốt là bảo đảm sự tương thích giữa mô hình tổ chức chính quyền, thẩm quyền được giao, năng lực thực thi và yêu cầu quản trị không gian đô thị ngày càng phức tạp. Từ đó, rút ra bốn bài học: (1) tổ chức và hoạt động của chính quyền đô thị phải đặt trong tổng thể chính quyền địa phương, bảo đảm tính hệ thống, thống nhất; (2) mô hình chính quyền đô thị phải được đổi mới toàn diện, phân biệt rõ với chính quyền nông thôn; (3) phải xuất phát từ vị trí, quy mô, trình độ phát triển của từng đô thị để xây dựng mô hình phù hợp, không dập khuôn, cứng nhắc; (4) đổi mới chính quyền đô thị phải gắn đồng bộ với đổi mới hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.
TS. Trần Thị Hải Yến, Học viện Hành chính và Quản trị công phát biểu tham luận tại Hội thảo
Về cơ hội, thách thức, TS. Trần Thị Hải Yến, Học viện Hành chính và Quản trị công nhận định quản trị địa phương ở đô thị Việt Nam đang chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển, hiện đại, chuyên nghiệp. Tổ chức chính quyền hai cấp, phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và yêu cầu dân chủ trong quản trị mở ra nhiều cơ hội đổi mới. Tuy nhiên, vẫn còn những thách thức như dấu ấn của cơ chế “xin – cho”, chưa có sự khác biệt đặc thù giữa chính quyền đô thị và chính quyền nông thôn, áp lực lên hạ tầng, nhà ở, giao thông và dịch vụ công do đô thị hóa nhanh, cùng những vướng mắc về thể chế và phân bổ thẩm quyền. Theo bà vấn đề cốt lõi không chỉ là mở rộng phân quyền mà còn là nâng cao năng lực giải quyết các vấn đề đô thị, chuyển từ quản lý theo địa giới hành chính sang quản trị tích hợp, linh hoạt, dựa trên dữ liệu và kết quả.
Về quan điểm, định hướng, PGS.TS. Lê Minh Thông, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cho rằng xây dựng mô hình quản trị đô thị không chỉ là hoàn thiện bộ máy quản lý đô thị hiện có mà cần chuyển sang mô hình quản trị phát triển hiện đại, thích ứng với chính quyền địa phương hai cấp. Ông đề xuất bảy định hướng cơ bản: (1) phân hóa mô hình quản trị theo quy mô, tính chất, chức năng và trình độ phát triển của từng loại đô thị; (2) tái cấu trúc thẩm quyền giữa cấp tỉnh và cấp phường theo chuỗi chức năng quản trị, không chuyển giao cơ học nhiệm vụ của cấp huyện cũ, theo nguyên tắc “một việc – một cấp chủ trì – một chủ thể chịu trách nhiệm cuối cùng”; (3) phát triển cơ chế quản trị theo không gian chức năng và điều phối liên địa bàn nhưng không hình thành thêm cấp chính quyền; (4) tổ chức lại phương thức điều hành theo hướng quản trị tích hợp; (5) xây dựng hạ tầng dữ liệu đô thị thống nhất, chuyển từ số hóa thủ tục sang quản trị dựa trên dữ liệu; (6) đổi mới cơ chế huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực gắn với thẩm quyền, trách nhiệm; (7) thiết lập hệ thống đánh giá quản trị đô thị theo kết quả phát triển và năng lực giải quyết vấn đề.
Quang cảnh buổi Hội thảo
Ngoài ra về giải pháp, TS. Nguyễn Thị Kim Thoa, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp luật hình sự - hành chính, Bộ Tư pháp đề nghị nghiên cứu mô hình thành phố có Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân, còn phường trong không gian đô thị liên thông chỉ tổ chức cơ quan hành chính thực thi; đồng thời tăng năng lực giám sát của Hội đồng nhân dân thành phố. Bà cũng kiến nghị rà soát phạm vi trao quyền trong Luật Thủ đô và Luật Phát triển đô thị, bảo đảm cơ chế đặc thù có căn cứ, có đánh giá tác động và trách nhiệm giải trình,...
Phát biểu bế mạc Hội thảo, Viện trưởng Lê Anh Tuấn trân trọng cảm ơn, ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến đóng góp, trao đổi quý báu của các đại biểu tham dự. Với tinh thần trách nhiệm và tâm huyết của mình, các chuyên gia, các nhà khoa học, nhà quản lý đã trình bày các ý kiến phát biểu có hàm lượng khoa học cao góp phần bổ sung luận cứ khoa học để hoàn thiện đề tài, nhất là trong đánh giá thực trạng và đề xuất định hướng xây dựng mô hình quản trị địa phương ở đô thị đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới./.
Tin, ảnh: Đỗ Hồng
Một số hình ảnh tại buổi Hội thảo./.
PGS.TS. Nguyễn Minh Phương, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nội vụ Hà Nội phát biểu tại Hội thảo
PGS.TS. Lê Minh Thông, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội phát biểu tham luận tại Hội thảo
PGS.TS. Trần Kim Chung, Nguyên Phó Viện trưởng, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương phát biểu tại Hội thảo
TS. Nguyễn Thị Kim Thoa, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp luật hình sự - hành chính, Bộ Tư pháp phát biểu tham luận tại Hội thảo
Bà Nguyễn Bích Thuỷ, Vụ Chính quyền địa phương, Bộ Nội vụ phát biểu tại Hội thảo
PGS.TS. Đặng Thị Hoa, Phó Viện trưởng Viện Xã hội học và Tâm lý học, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam phát biểu tại Hội thảo
TS. Vũ Xuân Thanh, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động phát biểu tại Hội thảo