Chiều ngày 28/05/2026, tại trụ sở Bộ Nội vụ, Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động tổ chức Hội thảo “Thực trạng việc làm, sinh kế của người lao động bị ảnh hưởng sau sắp xếp, tinh gọn bộ máy, đơn vị hành chính các cấp”. TS. Lê Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động chủ trì Hội thảo.
Tham dự Hội thảo có các chuyên gia, nhà khoa học; đại diện các đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ Nội vụ; lãnh đạo, viên chức Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động.
TS. Lê Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động phát biểu khai mạc Hội thảo
Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Lê Anh Tuấn cho biết, trong tiến trình đổi mới mô hình quản trị quốc gia và xây dựng nền hành chính hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, việc sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính các cấp đang trở thành một cải cách lớn mang ý nghĩa chiến lược. Không chỉ hướng tới mục tiêu tinh gọn tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước, quá trình này còn gắn với tái cấu trúc thể chế, phân bổ lại nguồn lực và đổi mới mô hình phát triển trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực về tổ chức bộ máy và quản trị công, quá trình sắp xếp, tinh gọn cũng đặt ra nhiều vấn đề kinh tế – xã hội mới, đặc biệt là tác động tới việc làm, thu nhập, sinh kế và khả năng thích ứng nghề nghiệp của người lao động. Theo đó, yêu cầu hiện nay không chỉ dừng ở giải quyết chế độ cho người nghỉ việc mà còn cần chú trọng hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, tái hòa nhập thị trường lao động và bảo đảm sinh kế bền vững. Từ thực tiễn đó, việc triển khai Dự án khảo sát “Thực trạng việc làm, sinh kế của người lao động bị ảnh hưởng sau sắp xếp, tinh gọn bộ máy và đơn vị hành chính các cấp” nhằm đánh giá thực trạng việc làm, thu nhập và sinh kế của người lao động bị ảnh hưởng; phân tích khả năng chuyển đổi nghề nghiệp và tái hoà nhập thị trường lao động; đánh giá hiệu quả các chính sách hỗ trợ hiện hành; đồng thời đề xuất các khuyến nghị chính sách phù hợp trong bối cảnh mới.
Hội thảo tập trung vào các nội dung chính: bối cảnh và những vấn đề chính sách đang đặt ra; thực trạng việc làm, sinh kế và khả năng chuyển đổi nghề nghiệp của người lao động bị ảnh hưởng trên cơ sở kết quả khảo sát thực tiễn tại các địa phương; kinh nghiệm, mô hình và định hướng chính sách nhằm hỗ trợ người lao động thích ứng hiệu quả hơn trong bối cảnh mới.
Chia sẻ về “Những vấn đề đặt ra đối với việc làm và sinh kế của người lao động”, TS. Trịnh Thu Nga, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động, nhấn mạnh 4 điểm cốt lõi:
(1) Tinh gọn bộ máy đang tạo ra quá trình tái phân bổ lao động trên quy mô lớn;
(2) “Có việc làm lại” chưa đồng nghĩa với “ổn định sinh kế”;
(3) Thách thức lớn nhất là chuyển từ “tinh giản hành chính” sang “quản trị chuyển đổi lao động”;
(4) Khoảng trống chính sách từ “chính sách tinh giản” đến “chính sách chuyển đổi lao động”.
Theo đó, quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính các cấp đang mở ra những yêu cầu mới không chỉ đối với quản trị hành chính công, mà còn đối với quản trị thị trường lao động, bảo đảm sinh kế và hỗ trợ chuyển đổi việc làm cho người lao động trong bối cảnh chuyển đổi hiện nay.
TS. Trịnh Thu Nga, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động phát biểu tại Hội thảo
Điều quan trọng hiện nay không chỉ là “tinh giản bao nhiêu”, mà sâu xa hơn là “chuyển đổi như thế nào” để vừa nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia, vừa bảo đảm ổn định xã hội, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực và duy trì niềm tin xã hội trong quá trình cải cách. Theo nghĩa đó, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn tới là cần từng bước chuyển từ tư duy “tinh giản hành chính” sang tư duy “quản trị chuyển đổi lao động và sinh kế”. Đây không chỉ là vấn đề an sinh xã hội, mà còn là vấn đề phát triển nguồn nhân lực, nâng cao hiệu quả phân bổ lao động và tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong dài hạn.
Tại Hội thảo, TS. Chử Thị Lân, Trưởng phòng Nghiên cứu lao động, việc làm đã chia sẻ kết quả điều tra xã hội học về thực trạng việc làm, sinh kế của người lao động bị ảnh hưởng sau sắp xếp, tinh gọn bộ máy, đơn vị hành chính các cấp.
TS. Chử Thị Lân, Trưởng phòng Phòng Nghiên cứu lao động, việc làm phát biểu tại Hội thảo
Phát biểu tại Hội thảo, ThS. Nguyễn Hải Ninh, Phó Trưởng phòng Phòng Nghiên cứu lao động, việc làm cũng đã trình bày kinh nghiệm của một số địa phương trong hỗ trợ chuyển đổi việc làm và ổn định sinh kế cho người lao động.
ThS. Nguyễn Hải Ninh, Phó Trưởng phòng Phòng Nghiên cứu lao động, việc làm phát biểu tại Hội thảo
Bên cạnh đó, các chuyên gia, nhà khoa học cũng đã tích cực chia sẻ, thảo luận khách quan qua đó góp phần gợi mở thêm những cách tiếp cận mới trong quản trị chuyển đổi lao động và an sinh xã hội trong bối cảnh cải cách bộ máy và chuyển đổi mô hình phát triển hiện nay. Trong dài hạn, yêu cầu đặt ra không chỉ là xây dựng một bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, mà còn phải hình thành được một thị trường lao động hiện đại, linh hoạt và có khả năng hấp thụ, tái phân bổ hiệu quả nguồn nhân lực sau chuyển đổi. Đây không chỉ là vấn đề kinh tế hay hành chính công, mà còn là vấn đề phát triển con người và phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới,…
PGS.TS Mạc Văn Tiến – Nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục nghề nghiệp – Bộ Lao động Thương binh và Xã hội phát biểu tại Hội thảo
Quang cảnh Hội thảo
Phát biểu bế mạc Hội thảo, TS. Trịnh Thu Nga, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động trân trọng cảm ơn sự tham gia và những ý kiến đóng góp quý báu của các quý vị đại biểu tham dự. Các ý kiến tham luận tại Hội thảo đã góp phần nhận diện rõ hơn các vấn đề lý luận và thực tiễn đang đặt ra, đồng thời cung cấp thêm nhiều luận cứ khoa học và thực tiễn quan trọng phục vụ quá trình hoàn thiện chính sách hỗ trợ việc làm, sinh kế và phát triển thị trường lao động trong bối cảnh cải cách tổ chức bộ máy hiện nay./.
Tin, ảnh: Đỗ Hồng