Ngày 19/09/2026, tại trụ sở Bộ Nội vụ, Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động đã tổ chức nghiệm thu nhiệm vụ “Dự báo tác động của chính sách tinh giản biên chế, sắp xếp lại đơn vị hành chính đến thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số tại Việt Nam” do ThS. Lê Ngự Bình, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động, Bộ Nội vụ làm chủ nhiệm.
Hội đồng nghiệm thu (Hội đồng) có 09 thành viên, do TS. Nguyễn Văn Hồi, Thứ trưởng Bộ Nội vụ làm chủ tịch.
TS. Nguyễn Văn Hồi, Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu
Tại buổi nghiệm thu, ThS. Lê Ngự Bình, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động thay mặt nhóm thực hiện trình bày tóm tắt tổng quan quá trình thực hiện nhiệm vụ. Theo nhóm thực hiện, tinh giản biên chế, sắp xếp lại đơn vị hành chính là chủ trương lớn nhằm xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Chủ trương này không chỉ làm thay đổi quy mô, cơ cấu khu vực công mà còn tác động đến việc phân bổ nguồn nhân lực giữa các khu vực kinh tế. Trong bối cảnh chuyển đổi số làm thay đổi nội dung công việc và yêu cầu kỹ năng, những tác động đến thị trường lao động càng cần được nghiên cứu, dự báo một cách có hệ thống.
Thời gian qua, các nghiên cứu về cải cách khu vực công, tinh giản biên chế, chuyển đổi số và thị trường lao động đã góp phần làm rõ những thay đổi về nguồn nhân lực, vị trí việc làm và yêu cầu kỹ năng. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện có chủ yếu tiếp cận theo từng lĩnh vực hoặc nhóm đối tượng, bằng chứng thực nghiệm về tác động đến cung - cầu lao động, khả năng hấp thụ của khu vực ngoài nhà nước còn hạn chế. Số người được giải quyết chế độ và số người thực sự tiếp tục tham gia thị trường lao động chưa được phân biệt rõ; tác động đến cả nhóm rời khu vực công và đội ngũ ở lại sau sắp xếp cũng cần đánh giá đầy đủ hơn.
ThS. Lê Ngự Bình, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động thay mặt nhóm thực hiện trình bày tóm tắt tổng quan quá trình thực hiện nhiệm vụ
Vì vậy, nhiệm vụ “Dự báo tác động của chính sách tinh giản biên chế, sắp xếp lại đơn vị hành chính đến thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số tại Việt Nam” có ý nghĩa cần thiết nhằm đánh giá, dự báo khách quan tác động của chính sách giai đoạn 2026 - 2030, làm cơ sở hoàn thiện chính sách quản lý, sử dụng nhân lực khu vực công, hỗ trợ chuyển đổi việc làm, phát triển kỹ năng và nâng cao năng lực quản trị thị trường lao động.
PGS.TS. Mạc Văn Tiến, Viện Khoa học Giáo dục và Quản lý kinh tế nhận xét phản biện
Đánh giá kết quả đạt được của nhiệm vụ, Hội đồng cho rằng nhóm thực hiện đã cơ bản tiếp thu, chỉnh sửa các góp ý tại Hội đồng nghiệm thu cơ sở và đạt được mục tiêu, nhiệm vụ đề ra. Nhiệm vụ đã khái quát được những vấn đề lý luận và thực tiễn về dự báo tác động của chính sách; đưa ra một số lý thuyết và mô hình dự báo có thể áp dụng phù hợp. Bên cạnh đó, nhiệm vụ đã tổng hợp kinh nghiệm xây dựng, thực hiện chính sách của một số nước trên thế giới và rút ra bài học cho Việt Nam. Ngoài ra, nhóm thực hiện nhiệm vụ đã đánh giá tác động của chính sách đến thị trường lao động ở Việt Nam theo các chiều cạnh khác nhau trong bối cảnh chuyển đổi số, dự báo tác động đến năm 2030 và đề xuất hệ thống giải pháp mang tính vĩ mô nhằm phát triển thị trường lao động trong giai đoạn tới.
ThS. Phạm Minh Triết, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Biên chế, Bộ Nội vụ nhận xét nhiệm vụ
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, Hội đồng cho rằng tại Chương 1, nhóm thực hiện cần phân tích sâu hơn vấn đề tinh giản nhân lực nói chung và khu vực công nói riêng đối với cung thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số. Theo đó, cần làm rõ những thuận lợi và khó khăn của người thuộc diện tinh giản khi tham gia thị trường lao động, cả ở góc độ cầu lao động và kỹ năng lao động.
Trong Chương 2, ngoài phần đánh giá tổng quan, nhóm thực hiện cần phân tích kỹ hơn các tác động hiện hành và tiềm năng đến thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số, đồng thời khai thác tối đa dữ liệu từ phiếu khảo sát. Chẳng hạn, nhóm đối tượng tinh giản hiện nay chủ yếu ở độ tuổi từ 40 đến dưới 60 sẽ tác động thế nào đến cung lao động hiện tại và trong 5 - 10 năm tới. Bên cạnh đó, cần làm sâu hơn tác động đến công tác quản lý, quản trị thị trường lao động, làm cơ sở cho việc đề xuất giải pháp ở các chương sau.
Tại Chương 3, cần bổ sung phương pháp và mô hình dự báo được áp dụng. Trên cơ sở số liệu tinh giản trong thời gian qua và mô hình dự báo đã lựa chọn, nhiệm vụ nên dự báo tác động ban đầu của việc tinh giản biên chế trong 3 - 5 năm tới, cùng xu hướng và mức độ tác động cho những năm xa hơn, tập trung vào cung, cầu, cấu trúc kỹ năng và quản trị thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số. Hội đồng lưu ý đây có thể là dự báo kép, bởi bản thân chuyển đổi số cũng đang tác động đến thị trường lao động. Ngoài ra, hệ thống giải pháp cần được sắp xếp lại gọn hơn, gồm các giải pháp hoàn thiện chính sách chung, chính sách liên quan đến cung, chính sách liên quan đến cầu và các giải pháp hỗ trợ…
Quang cảnh buổi nghiệm thu
Phát biểu kết luận buổi nghiệm thu, trên cơ sở thống nhất ý kiến của các thành viên Hội đồng TS. Nguyễn Văn Hồi, Chủ tịch Hội đồng đánh giá cao sự cố gắng của nhóm thực hiện nhiệm vụ, cho rằng đây là công trình nghiên cứu khoa học được thực hiện công phu, nghiêm túc, hoàn thành mục tiêu và các nhiệm vụ đề ra; có cách tiếp cận tương đối toàn diện, nguồn bằng chứng khảo sát đáng chú ý và đã tạo được mối liên kết từ đánh giá thực trạng đến dự báo và đề xuất giải pháp. Tuy nhiên, nhóm thực hiện nhiệm vụ cần phải tiếp thu các ý kiến góp ý của Hội đồng để bổ sung hoàn thiện các nội dung báo cáo.
Nhiệm vụ đã được Hội đồng nghiệm thu đánh giá xếp loại: Đạt./.
Tin, ảnh: Đỗ Hồng