Ngày 19/09/2026, tại trụ sở Bộ Nội vụ, Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động đã tổ chức nghiệm thu chính thức nhiệm vụ “Điều tra thực trạng việc làm, sinh kế của người lao động bị ảnh hưởng sau sắp xếp, tinh gọn bộ máy, đơn vị hành chính các cấp” do TS. Trịnh Thu Nga, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động, Bộ Nội vụ làm chủ nhiệm.
Hội đồng nghiệm thu (Hội đồng) có 09 thành viên, do TS. Nguyễn Văn Hồi, Thứ trưởng Bộ Nội vụ làm chủ tịch.
TS. Nguyễn Văn Hồi, Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Chủ tịch Hội đồng điều hành buổi nghiệm thu
Tại buổi nghiệm thu, TS. Trịnh Thu Nga, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động thay mặt nhóm thực hiện trình bày tóm tắt tổng quan quá trình thực hiện nhiệm vụ. Theo đó, thời gian qua, việc đổi mới, sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và sắp xếp đơn vị hành chính các cấp được triển khai mạnh mẽ, quyết liệt, nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Nhà nước. Tuy nhiên, cải cách tổ chức phải đi đôi với bảo đảm ổn định xã hội và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực. Quá trình sắp xếp đã khiến một số lượng lớn cán bộ, công chức, viên chức và người lao động nghỉ việc hoặc thôi việc theo chế độ. Các chính sách hiện hành đã tạo ra “tấm đệm” tài chính tương đối quan trọng, giúp người thuộc diện sắp xếp ổn định cuộc sống ban đầu. Song, khoảng trống còn lại là làm thế nào để hỗ trợ người lao động hội nhập hiệu quả vào thị trường lao động, tiếp tục phát huy chuyên môn, kinh nghiệm và kỹ năng sau khi rời khu vực công.
TS. Trịnh Thu Nga, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động thay mặt nhóm nghiên cứu báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ
Vì vậy, việc điều tra thực trạng việc làm và sinh kế của đối tượng này có ý nghĩa trên ba phương diện: nhận diện tác động của việc sắp xếp đối với người lao động; xác định những rào cản, thuận lợi và nhu cầu hỗ trợ của họ; qua đó cung cấp căn cứ để hoàn thiện chính sách thị trường lao động, đào tạo lại, kết nối việc làm, khởi nghiệp và an sinh xã hội.
PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Hương, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội phát biểu phản biện tại buổi nghiệm thu
Đánh giá kết quả đạt được, Hội đồng cho rằng nhóm thực hiện nhiệm vụ đã làm rõ thực trạng việc làm, thu nhập và sinh kế của người lao động chịu tác động từ việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy và đơn vị hành chính các cấp; phân tích rõ những thuận lợi, rào cản khi người lao động tái gia nhập thị trường lao động, đồng thời rút ra kinh nghiệm thực tiễn của địa phương để đề xuất mô hình phù hợp, nâng cao hiệu quả triển khai trong thời gian tới. Bên cạnh đó, thông qua cơ sở dữ liệu toàn diện, khách quan, nhóm thực hiện đã phản ánh khá đầy đủ bức tranh về việc làm và sinh kế của người lao động nghỉ việc do sắp xếp, tinh gọn, góp phần phục vụ công tác hoạch định chính sách. Ngoài ra, nhóm thực hiện đã đề xuất các giải pháp, chính sách hỗ trợ nhằm bảo đảm việc làm, sinh kế và phát huy tối đa năng lực, kinh nghiệm của người lao động. Đặc biệt, nhóm thực hiện đã đưa ra những kiến nghị mang tầm vĩ mô, bao quát để giải quyết các vấn đề cụ thể.
PGS.TS. Nguyễn Xuân Dũng, Học viện Khoa học xã hội nhận xét, đóng góp ý kiến
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, Hội đồng cho rằng phần tổng quan chính sách còn thiên về mô tả, chưa phân tích sâu quy trình ban hành và hệ lụy trong thực tiễn như thực hiện chưa đúng, phải thu hồi kinh phí. Bên cạnh đó, cần bảo đảm sự nhất quán giữa khung phân tích và khung nghiên cứu. Phần kết quả điều tra cần cô đọng hơn. Các phân tích chưa thực sự đa chiều, chưa so sánh đầy đủ giữa các nhóm đối tượng, giữa trước và sau khi nghỉ việc, cũng như giữa các địa phương.
Ngoài ra, nhóm thực hiện cần phân tích sâu hơn bối cảnh tác động, kể cả tình trạng giảm biên chế ở khu vực doanh nghiệp và khu vực công; bổ sung dự báo riêng cho nhóm bị ảnh hưởng trong ngắn hạn và các nhóm có thể xuất hiện trong tương lai. Mặc dù các giải pháp đã bám sát thực trạng, song cần sắp xếp lại rõ ràng hơn, gồm giải pháp vĩ mô và nhóm giải pháp cụ thể theo hai trục việc làm, sinh kế, đồng thời bổ sung giải pháp với doanh nghiệp, cấp xã, các đoàn thể.
Quang cảnh buổi nghiệm thu
Phát biểu kết luận buổi nghiệm thu, trên cơ sở thống nhất ý kiến của các thành viên Hội đồng, TS. Nguyễn Văn Hồi, Chủ tịch Hội đồng đánh giá cao sự cố gắng của nhóm thực hiện nhiệm vụ, cho rằng đây là công trình nghiên cứu khoa học được thực hiện công phu, nghiêm túc, hoàn thành mục tiêu và các nhiệm vụ đề ra. Tuy nhiên, nhóm thực hiện nhiệm vụ cần phải tiếp thu các ý kiến góp ý của Hội đồng để bổ sung hoàn thiện các nội dung báo cáo.
Nhiệm vụ đã được Hội đồng nghiệm thu đánh giá xếp loại: Đạt./.
Tin, ảnh: Đỗ Hồng