Ngày 10/7/2026, tại tỉnh Ninh Bình, Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động đã tổ chức Hội thảo khoa học “Đổi mới cơ chế, phương thức quản lý chương trình, nhiệm vụ khoa học, công nghệ trong bối cảnh mới”. Thứ trưởng Nguyễn Văn Hồi, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Bộ Nội vụ, đến dự và chủ trì Hội thảo.
Tham dự Hội thảo có các chuyên gia, nhà khoa học; đại diện các đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ Nội vụ; đại diện một số Vụ chức năng thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ; lãnh đạo, viên chức Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động.
Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Văn Hồi phát biểu khai mạc Hội thảo
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Văn Hồi nhấn mạnh, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị cùng Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025 đã tạo ra bước chuyển mạnh mẽ trong tư duy quản lý hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (KH,CN&ĐMST) chuyển từ quản lý quá trình sang quản lý kết quả, từ chú trọng thủ tục sang coi trọng hiệu quả và tác động, từ quản lý bằng kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu và bằng chứng. Thứ trưởng cho rằng đối với Bộ Nội vụ cơ quan tham mưu chiến lược về tổ chức bộ máy, cán bộ, công chức, viên chức, cải cách hành chính, chính quyền địa phương,… sự đổi mới này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tuy nhiên, vẫn còn những nhiệm vụ nghiên cứu chưa bám sát yêu cầu quản lý, chất lượng sản phẩm chưa đồng đều, việc ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn có nơi còn hạn chế. Thứ trưởng đề nghị khoa học phải đi trước một bước trong xây dựng chính sách, đổi mới mạnh mẽ cơ chế quản lý theo hướng công khai, minh bạch, đề cao trách nhiệm giải trình, đồng thời đẩy mạnh số hóa toàn bộ quy trình quản lý nhiệm vụ khoa học của Bộ.
TS. Phạm Hồng Quách, Cục Thông tin, Thống kê và Đánh giá khoa học, Bộ Khoa học và Công nghệ phát biểu tại Hội thảo
Tại Hội thảo, TS. Phạm Hồng Quách, Cục Thông tin, Thống kê và Đánh giá khoa học, Bộ Khoa học và Công nghệ, cho biết Nghị định số 262/2025/NĐ-CP ngày 14/10/2025 lần đầu tiên xây dựng một khung thể chế tương đối đồng bộ về thông tin, thống kê, đánh giá khoa học và đánh giá, xếp loại tạp chí khoa học. Theo ông, điểm chính của Nghị định không nằm ở việc bổ sung thêm thủ tục hành chính, mà ở sự chuyển dịch tư duy quản lý từ “kiểm soát việc thực hiện” sang “đo lường giá trị tạo ra”. Ông phân tích bốn nhóm điểm mới nổi bật của Nghị định: mở rộng phạm vi thống kê sang toàn bộ hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thay vì chỉ tập trung vào nghiên cứu và phát triển; gắn nghĩa vụ cung cấp thông tin thống kê với điều kiện cấp kinh phí; mở rộng đối tượng đánh giá khoa học sang cả chiến lược, chính sách, chương trình và tổ chức khoa học và công nghệ. Đồng thời chuẩn hóa quy trình phản biện và xếp loại tạp chí khoa học theo thông lệ quốc tế. Ông cũng chỉ ra sự tương đồng giữa tư duy quản trị của Nghị định với định hướng cải cách nền hành chính nhà nước theo kết quả mà ngành Nội vụ đang thúc đẩy, đồng thời đề xuất Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp chặt chẽ với Bộ Nội vụ để nghiên cứu nhân rộng mô hình gắn kết quả đánh giá với phân bổ nguồn lực sang các lĩnh vực quản lý nhà nước khác.
Tiếp nối nội dung này, bà Nguyễn Thị Thúy Hiền, Chuyên viên cao cấp, Vụ Tổ chức cán bộ, Bộ Khoa học và Công nghệ, đã giới thiệu những điểm mới của Nghị định số 263/2025/NĐ-CP quy định về cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức khoa học và công nghệ công lập, nhân lực, nhân tài và chế độ giải thưởng trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, giúp các đại biểu nắm bắt đầy đủ hơn hệ thống chính sách mới được ban hành đồng bộ cùng Luật.
Chia sẻ kinh nghiệm xây dựng thuyết minh nhiệm vụ khoa học công nghệ, PGS.TS. Mạc Văn Tiến, nguyên Viện trưởng, Viện Khoa học giáo dục nghề nghiệp đã nhấn mạnh việc lựa chọn đúng vấn đề nghiên cứu, xác định rõ tính cấp thiết, phân biệt mục tiêu với mục đích, cũng như xây dựng khung lý thuyết và khung phân tích là những khâu quyết định chất lượng của một thuyết minh đề tài. Ông lưu ý các chủ nhiệm đề tài cần phân biệt rõ đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu và đối tượng khảo sát, những khái niệm thường bị nhầm lẫn trong thực tế xây dựng thuyết minh.
TS. Nguyễn Hải Hữu, Phó Chủ tịch Hiệp hội Giáo dục nghề nghiệp và Nghề công tác xã hội Việt Nam phát biểu tại Hội thảo
Đi sâu vào đặc thù nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn, TS. Nguyễn Hải Hữu, Phó Chủ tịch Hiệp hội Giáo dục nghề nghiệp và Nghề công tác xã hội Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm về bốn nội dung: xây dựng tổng quan nghiên cứu; xác định phương pháp tiếp cận; phương pháp nghiên cứu và nội dung nghiên cứu. Theo ông, một tổng quan nghiên cứu có chất lượng phải chỉ ra được khoảng trống trong các công trình đã có, có nguồn trích dẫn rõ ràng, minh bạch, tránh tình trạng liệt kê công trình một cách hình thức hoặc trích dẫn không thể kiểm chứng.
Trình bày về công tác quản lý nhiệm vụ, chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Bộ, TS. Bùi Quốc Anh, quyền Trưởng phòng Quản lý khoa học, Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động cho biết Quy chế mới được ban hành theo Quyết định số 535/QĐ-BNV ngày 15/5/2026 đã kế thừa, hợp nhất và điều chỉnh nhiều nội dung so với các quy chế trước đây của hai Bộ Nội vụ và Lao động - Thương binh và Xã hội trước khi sáp nhập. Ông nêu rõ một số điểm mới đáng chú ý: tăng số lượng thành viên hội đồng, tổ chuyên gia tư vấn lên 7-9 người để nâng cao chất lượng thẩm định; quy định thẩm quyền ban hành quyết định thành lập Hội đồng thuộc về lãnh đạo Bộ; điều chỉnh tiêu chuẩn chủ nhiệm nhiệm vụ theo hướng linh hoạt hơn (từ trình độ thạc sĩ trở lên, trừ trường hợp lãnh đạo cấp vụ); bổ sung cơ chế cộng điểm ưu tiên cho hồ sơ của tổ chức đề xuất ý tưởng nhiệm vụ; và đặc biệt, chuyển từ cơ chế nghiệm thu cấp cơ sở sang cơ chế tổ chức chủ trì tự đánh giá kết quả thực hiện trước khi nộp hồ sơ đánh giá cuối kỳ, nhằm tăng tính chủ động và trách nhiệm giải trình của đơn vị thực hiện. Ông cũng trình bày chi tiết quy trình từ đề xuất, xét tài trợ đặt hàng, ký hợp đồng, điều chỉnh, đánh giá trong kỳ, đánh giá cuối kỳ đến thanh lý hợp đồng đối với nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Bộ theo quy định mới.
ThS. Phạm Thị Thùy Hương, Phó Chánh Văn phòng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động phát biểu tại Hội thảo
Trình bày các quy định liên quan đến công tác tài chính, ThS. Phạm Thị Thùy Hương, Phó Chánh Văn phòng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động, đã hệ thống hóa những nội dung cần lưu ý khi lập dự toán nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo các Nghị định, trong đó đáng chú ý là quy định về hai phương thức khoán chi (khoán đến sản phẩm cuối cùng và khoán từng phần theo nội dung nghiên cứu), cách tính thù lao theo hệ số lao động khoa học của từng chức danh, cũng như các mức trần đối với chi phí thuê chuyên gia trong và ngoài nước.
Ngoài ra, PGS.TS. Nguyễn Minh Phương, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nội vụ Hà Nội đã đề cập tới một vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là hiệu quả ứng dụng kết quả nghiên cứu. Ông thẳng thắn nhìn nhận tỷ lệ kết quả nghiên cứu khoa học được ứng dụng vào xây dựng chính sách, quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ nói riêng và cả nước nói chung còn hạn chế, tình trạng “đề tài nghiên cứu xong xếp ngăn kéo” vẫn khá phổ biến. Ông đề xuất nhóm giải pháp đồng bộ: đổi mới cơ chế xác định nhiệm vụ theo hướng “đặt hàng” từ thực tiễn quản lý thay vì để cá nhân tự đăng ký; tăng cường sự tham gia của các vụ, cục trong toàn bộ quá trình nghiên cứu; xây dựng cơ sở dữ liệu và thư viện số về kết quả nghiên cứu; đa dạng hóa sản phẩm chuyển giao, yêu cầu có bản tóm tắt chính sách ngắn gọn; đồng thời kiến nghị hoàn thiện cơ chế tài chính, đánh giá theo hiệu quả ứng dụng và có chính sách khen thưởng xứng đáng cho các nhóm nghiên cứu có kết quả được sử dụng trong thực tiễn,…
Quang cảnh buổi Hội thảo
Phát biểu bế mạc Hội thảo, Viện trưởng Viện KHTCNNLĐ Lê Anh Tuấn nhấn mạnh, kết quả của Hội thảo không chỉ dừng lại ở việc trao đổi, học thuật mà còn là cơ sở thực tiễn quan trọng để định hình tư duy quản lý mới. Viện trưởng khẳng định, việc ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn chính là thước đo quan trọng nhất cho sự thành công và tính hiệu quả của các nhiệm vụ khoa học, công nghệ trong giai đoạn mới. Theo đó, nghiên cứu khoa học tại Bộ Nội vụ không đứng ngoài thực tiễn, mà phải chủ động đi trước, đồng hành và giải quyết các bài toán "nóng" trong công tác quản lý nhà nước. Thay mặt đơn vị tổ chức, Viện trưởng Lê Anh Tuấn ghi nhận và đánh giá cao những ý kiến tham luận tâm huyết, có hàm lượng khoa học cao, mang tính thực tiễn sâu sắc của các chuyên gia, nhà khoa học. Viện KHTCNNLĐ sẽ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ, hệ thống hóa các ý kiến đóng góp để bổ sung vào tài liệu nghiên cứu, làm cơ sở tham mưu cho Lãnh đạo Bộ trong việc hoàn thiện thể chế, quy chế quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học tại Bộ Nội vụ trong thời gian tới.
Tin, ảnh: Đỗ Hồng