Toạ đàm, khảo sát “Thực trạng xây dựng và hoàn thiện thể chế quản trị địa phương” tại tỉnh Nghệ An

15:02 - 19/10/2026 36

Ngày 15/10/2026 tại tỉnh Nghệ An, Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động (Viện) đã tổ chức buổi khảo sát, tọa đàm về “Thực trạng xây dựng và hoàn thiện thể chế quản trị địa phương” trong khuôn khổ đề tài khoa học và công nghệ cấp quốc gia “Xây dựng và hoàn thiện thể chế quản trị địa phương hiện đại và hiệu quả đáp ứng yêu cầu tạo động lực phát triển nhanh và bền vững đất nước trong điều kiện mới”, mã số KX.05.11/21-30, do Viện chủ trì thực hiện. TS. Lê Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động và đồng chí Nguyễn Thị Mai Thương, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Nghệ An đồng chủ trì buổi toạ đàm, khảo sát.

Tham dự buổi toạ đàm, khảo sát có GS.TS Phạm Hồng Tung (Chủ tịch Hội đồng khoa học và Đào tạo, Viện Việt Nam học và Khoa học Phát triển), chuyên gia tham gia Đề tài; đại diện lãnh đạo, chuyên viên các cơ quan, sở, ban ngành, tổ chức chính trị - xã hội và một số xã, phường của tỉnh Nghệ An.

Phát biểu khai mạc buổi toạ đàm, khảo sát Viện trưởng Lê Anh Tuấn nhấn mạnh, trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc hoàn thiện thể chế quản trị địa phương cần bảo đảm phân định rõ nhiệm vụ, quyền hạn giữa cấp tỉnh và cấp xã, gắn thẩm quyền với trách nhiệm và điều kiện thực hiện. Cùng với đó là yêu cầu phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức, huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực, phát huy sự tham gia của người dân và doanh nghiệp vào quá trình phát triển địa phương. Vì vậy, nghiên cứu thể chế quản trị địa phương cần xem xét cả quy định pháp luật, cơ chế, chính sách, việc tổ chức thực hiện và mối quan hệ giữa các chủ thể tham gia quản trị.

Với tinh thần đó, TS. Lê Anh Tuấn đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi thẳng thắn, khách quan, đi vào những vấn đề cụ thể từ thực tiễn công tác; làm rõ kết quả, cách làm có hiệu quả, những vướng mắc, nguyên nhân và đề xuất hướng xử lý. Với đại diện lãnh đạo UBND cấp xã, tập trung trao đổi về sự phù hợp giữa nhiệm vụ, thẩm quyền được giao với năng lực và nguồn lực thực hiện; những công việc còn vướng trong phối hợp với các sở, ngành; những cách thức để thu hút và phát huy sự tham gia của người dân, doanh nghiệp, tổ chức vào quá trình xây dựng, hoàn thiện thể chế quản trị địa phương, những vấn đề cần được giải quyết để phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn.

Tại buổi toạ đàm, khảo sát, các đại biểu tham dự đã thẳng thắn trao đổi, báo cáo về thực trạng thể chế quản trị của tỉnh ngày càng đồng bộ hơn; địa phương đã chủ động cụ thể hóa chính sách Trung ương thành chương trình, kế hoạch và quy định thực hiện; tổ chức chính quyền địa phương sau khi chuyển sang mô hình tổ chức 02 cấp đảm bảo vận hành ổn định; sau sắp xếp còn 130 đơn vị hành chính cấp xã, giảm 68,45%, góp phần tinh gọn bộ máy và đưa chính quyền đến gần người dân hơn; kết quả cải cách hành chính và chuyển đổi số của địa phương có kết quả được định lượng rõ; năng lực điều hành và huy động nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh được cải thiện; cơ chế đảm bảo sự tham gia của người dân, doanh nghiệp, Mặt trận tổ quốc và các tổ chức xã hội vào quá trình quản trị địa phương ngày càng đa dạng và hiệu quả; công tác tiếp công dân, đối thoại giữa chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp, cộng đồng dân cư, giải quyết phản ánh kiến nghị và giám sát, phản biện xã hội được quan tâm…

Bên cạnh đó, theo ý kiến của các đại biểu, còn tồn tại khá nhiều vướng mắc về thể chế quản trị địa phương như: một số quy định thay đổi nhanh, phải chờ hướng dẫn để triển khai; việc phân định thẩm quyền trong mô hình 02 cấp cần tiếp tục hoàn thiện, nhất là đối với quản lý đất đai, tài sản công, đầu tư, môi trường và giải quyết các nhiệm vụ liên ngành; chất lượng quản trị thể hiện qua các chỉ số chưa đồng đều; phối hợp liên ngành và xử lý các dự án có tính chất “chuỗi thủ tục” vẫn có thể làm kéo dài thời gian, nhất là giải phóng mặt bằng, đất đai, môi trường, xây dựng và đầu tư; cấp xã sau sắp xếp phải tiếp nhận khối lượng nhiệm vụ lớn hơn, trong khi đội ngũ, cơ sở vật chất, tài sản công và năng lực chuyên môn cần tiếp tục được củng cố.

Để tháo gỡ khó khăn, các đại biểu kiến nghị cơ quan có thẩm quyền: tiếp tục rà soát, đồng bộ và hoàn thiện các quy định về chính quyền địa phương 02 cấp, đặc biệt là phân định thẩm quyền giữa tỉnh và xã; hạn chế giao thẩm quyền nhưng thiếu nguồn lực, dữ liệu hoặc quy trình thực hiện; sớm hoàn thiện các quy định hướng dẫn đối với những lĩnh vực phát sinh sau sắp xếp như xử lý tài sản công dôi dư, quản lý đất đai, đầu tư, môi trường, quy hoạch và cơ chế phối hợp liên ngành; đẩy mạnh phân cấp gắn với phân bổ nguồn lực và trách nhiệm giải trình; địa phương được chủ động quyết định thì đồng thời phải có công cụ kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả; tiếp tục hoàn thiện cơ chế đặc thù cho Nghệ An theo hướng tăng khả năng huy động nguồn lực cho miền Tây, hạ tầng chiến lược, khu kinh tế, logistics, công nghiệp chế biến - chế tạo, giáo dục, y tế và chuyển đổi số…

Phát biểu bế mạc toạ đàm, khảo sát, TS. Lê Anh Tuấn trân trọng cảm ơn các ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của các đại biểu tham dự. Đây sẽ là nguồn luận cứ khoa học và thực tiễn giá trị để Viện hoàn thiện Đề tài khoa học và công nghệ cấp quốc gia “Xây dựng và hoàn thiện thể chế quản trị địa phương hiện đại và hiệu quả đáp ứng yêu cầu tạo động lực phát triển nhanh và bền vững đất nước trong điều kiện mới”, đồng thời là cơ sở để Bộ Nội vụ tham mưu, đề xuất chính sách với Chính phủ trong xây dựng và hoàn thiện thể chế quản trị địa phương thời gian tới./.

Một số hình ảnh của buổi toạ đàm, khảo sát: