Nghiên cứu hoàn thiện mô hình tổ chức thanh tra bộ, ngành bảo đảm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và trật tự kỷ luật, kỷ cương hành chính

Chủ nhiệm: ThS. Đặng Xuân Phương

Năm đăng ký: 2008

Năm nghiệm thu: 2009

Tóm tắt:

Chủ nhiệm đề tài: Ths. Đặng Xuân Phương

Năm đăng ký: 2008

Năm nghiệm thu: 2009

Xếp loại: Khá

Mục tiêu của đề tài:

Phân tích và đánh giá khái quát thực trạng tổ chức hệ thống thanh tra ở các bộ, ngành hiện nay; đề xuất mô hình tổ chức thanh tra ở một số bộ, ngành phù hợp với yêu cầu tổ chức quản lý đa ngành, đa lĩnh vực trong giai đoạn hiện nay.

Kết cấu của đề tài: đề tài gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận cho việc xây dựng, hoàn thiện mô hình tổ chức thanh tra bộ, ngành.

Chương 2: Thực trạng các mô hình tổ chức thanh tra bộ, ngành hiện nay ở nước ta.

Chương 3: Quan điểm, yêu cầu và định hướng, giải pháp hoàn thiện mô hình tổ chức thanh tra bộ, ngành.

Những nội dung chính của đề tài:

Mở đầu chương 1, đề tài khái quát nguồn gốc, bản chất và quá trình hình thành, phát triển tổ chức thanh tra bộ, ngành ở nước ta qua các giai đoạn, đồng thời phân tích làm rõ các khái niệm và đặc điểm chung về tổ chức, hoạt động của thanh tra bộ, ngành trong hệ thống hành chính nhà nước ở nước ta. Qua thực tiễn tổ chức công tác thanh tra bộ, ngành ở nước ta hiện nay, đề tài đã chỉ ra những cơ sở quan trọng quyết định mô hình tổ chức thanh tra bộ, ngành ở nước ta hiện nay, đó là:

- Phạm vi chức năng quản lý nhà nước của bộ, ngành;

- Sự kết hợp giữa thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành trong chức năng, nhiệm vụ của thanh tra bộ, ngành;

- Tính chuyên sâu, phức tạp, đa dạng trong quá trình thực thi nhiệm vụ thanh tra.

Đề tài cũng đã phân loại một số mô hình tổ chức dựa trên kinh nghiệm của các nước trên thế giới như Hàn Quốc, Trung Quốc, Philippin và các nước Bắc Âu; rút ra một số bài học nâng cao nhận thức về mô hình tổ chức thanh tra bộ, ngành ở nước ta hiện nay

Chương 2, phần phân tích thực trạng tổ chức thanh tra bộ, ngành ở nước ta hiện nay cho thấy, hầu hết thanh tra bộ, ngành đều được điều chỉnh về tổ chức và hoạt động theo các Nghị định của Chính phủ; và chịu sự chi phối chung của một số đặc điểm chung như sau:

- Chức năng, nhiệm vụ của thanh tra bộ, ngành hiện nay mang tính tổng hợp, bao gồm cả thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành nên trong điều kiện xây dựng Bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực cần nhiều đơn vị thanh tra và cán bộ thanh tra.

- Vai trò chính của thanh tra bộ, ngành hiện nay thực chất vẫn là thanh tra của thủ trưởng nên không thể bảo đảm tính độc lập, khách quan hoàn toàn theo quy định của pháp luật.

- Do yêu cầu tăng cường kiểm soát hành chính đối với một số lĩnh vực, địa bàn trong điều kiện lực lượng sản xuất phát triển nhanh chóng và trong khi hệ thống thể chế lạc hậu chưa kịp xác lập các quan hệ pháp lý phù hợp tư duy lý luận của khoa học tổ chức chưa theo kịp với nhu cầu thực tiễn nên trong tiến trình cải cách hành chính, người ta đã đưa ra một số hình thức tổ chức thanh tra có tính đặc thù như sau: Trao cho cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành quyền hạn trực tiếp thực thi thanh tra kiểm tra chuyên ngành mà không lập tổ chức thanh tra; mở rộng quy mô hệ thống thanh tra chuyên ngành tới tận cấp huyện, thậm chí cấp xã như thanh tra chuyên ngành xây dựng trực thuộc Ủy ban nhân dân; thành lập tổ chức thanh tra tại cơ quan quản lý nhà nước hoạt động theo nguyên tắc kết hợp giữa các yếu tố địa bàn và lĩnh vực (Ban quản lý khu công nghiệp, khu công nghệ cao…)

Chương 3, trên cơ sở phân tích ba quan điểm hiện nay về hoàn thiện thanh tra bộ, ngành và chỉ ra các yêu cầu trong việc hoàn thiện tổ chức thanh tra bộ, ngành trong điều kiện hiện nay, nhóm nghiên cứu đã đưa ra định hướng hoàn thiện tổ chức thanh tra bộ, ngành như sau:

- Xây dựng các phương án tổ chức thanh tra bộ, ngành có tính khả thi cao và phản ánh tương đối sát các đặc điểm, tính chất và yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và bảo đảm trật tự kỷ luật, kỷ cương hành chính của ngành, lĩnh vực;

- Cần phân loại và xếp hạng tổ chức thanh tra bộ, ngành theo các tiêu chí về quy mô, thẩm quyền và tầm quan trọng;

- Đồng thời với việc kiện toàn hệ thống thanh tra bộ, ngành, cần sắp xếp lại vị trí, chức năng các cơ quan theo cấp hành chính.

Tương ứng với mỗi định hướng, đề tài đề xuất các mô hình tổ chức thanh tra để các bộ, ngành lựa chọn để áp dụng vào thực tế nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và bảo đảm trật tự kỷ luật, kỷ cương hành chính.

Thành viên đề tài:

Từ khóa: