Chiều ngày 04/6/2026, tại trụ sở Bộ Nội vụ, Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động (Viện KHTCNN&LĐ) đã tổ chức Hội thảo khoa học lấy ý kiến góp ý đối với Dự án “Dự báo tác động của việc thực hiện các chính sách tinh giản biên chế, sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp đến thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số”. TS. Lê Anh Tuấn, Viện trưởng Viện KHTCNN&LĐ, chủ trì Hội thảo.
Tham dự Hội thảo có các chuyên gia, nhà khoa học; đại diện các đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ Nội vụ; cùng lãnh đạo, viên chức Viện KHTCNN&LĐ.
TS. Lê Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động phát biểu khai mạc Hội thảo
Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Lê Anh Tuấn – Viện trưởng Viện KHTCNN&LĐ nhấn mạnh, thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm đổi mới tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu
ThS. Lê Ngự Bình, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động phát biểu tại Hội thảo
Trình bày tổng quan Dự án, ThS. Lê Ngự Bình – Phó Viện trưởng Viện KHTCNN&LĐ, Chủ nhiệm Dự án cho biết phạm vi khảo sát bao phủ bốn nhóm đối tượng cốt lõi: công chức, viên chức và người lao động đã nghỉ việc theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP; những người đang tiếp tục làm việc trong khu vực công và khu vực tư có khả năng bị ảnh hưởng; các cơ quan hành chính từ cấp Trung ương đến cấp xã; và các doanh nghiệp, hộ sản xuất kinh doanh với tư cách là các tổ chức tiếp nhận lao động sau tinh giản. Mục tiêu cốt lõi là đánh giá khách quan tác động của cải cách, từ đó đề xuất các giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực, ổn định thị trường lao động và bảo đảm an sinh xã hội bền vững.
ThS. Nguyễn Thành Tuân, Nghiên cứu viên Trung tâm Thông tin, phân tích, dự báo chiến lược và Dịch vụ công trình bày tại Hội thảo
Đi sâu vào kết quả khảo sát, ThS. Nguyễn Thành Tuân – Nghiên cứu viên Trung tâm Thông tin, phân tích, dự báo chiến lược và Dịch vụ công phác họa một bức tranh xã hội với những đường nét đáng suy ngẫm. Trong nội bộ khu vực công, chính sách tinh gọn bộ máy đang tạo ra áp lực kép rõ nét: tới 83,3% cán bộ, công chức ghi nhận khối lượng công việc tăng lên sau sắp xếp; song song đó, 80,2–81,2% đánh giá tích cực rằng cơ cấu nhân sự đã phù hợp hơn và chất lượng đội ngũ được nâng cao. Đặc biệt, nhóm trẻ dưới 3 năm thâm niên chịu áp lực thích nghi lớn nhất, với tỷ lệ phản ánh áp lực công việc tăng lên tới 94–97%, cao hơn đáng kể so với nhóm thâm niên trên 9 năm (79,8%).
Về động cơ nghỉ việc, khảo sát cho thấy 86,8% người lao động đánh giá chính sách hỗ trợ là tương đối phù hợp và 84,5% nghỉ việc mang tính chấp hành chủ trương. Tuy vậy, sự phân hóa giới tính hiện ra rõ nét: nam giới thiên về chuyển dịch sang kinh doanh hoặc khu vực tư (41,7%), trong khi nữ giới nghỉ việc chủ yếu để giảm áp lực và chăm sóc gia đình (73,1%) phản ánh gánh nặng kép mà lao động nữ đang gánh chịu trong giai đoạn chuyển đổi này.
Kết quả khảo sát cũng chỉ ra những tín hiệu tích cực đáng ghi nhận: 88,5% người được hỏi đồng thuận rằng chuyển đổi số sẽ làm thay đổi mạnh cơ cấu việc làm; 86,8% khẳng định lao động có kỹ năng số sẽ có nhiều cơ hội hơn trong tương lai. Làn sóng dịch chuyển nhân lực chất lượng cao từ khu vực công sang doanh nghiệp tư nhân còn kích hoạt nhu cầu bùng nổ về dịch vụ tư vấn nghề nghiệp, đào tạo lại kỹ năng và hệ sinh thái khởi nghiệp.
TS. Phạm Ngọc Toàn, Giám đốc Trung tâm Thông tin, phân tích, dự báo chiến lược và Dịch vụ công trình bày tại Hội thảo
Phân tích chuyên sâu về xu hướng dịch chuyển lao động, TS. Phạm Ngọc Toàn – Giám đốc Trung tâm Thông tin, phân tích, dự báo chiến lược và Dịch vụ công, nhận định quá trình tinh giản biên chế gắn với chuyển đổi số không tạo ra "cú sốc thất nghiệp" quy mô lớn, mà tác động trọng tâm là tái phân bổ nguồn nhân lực chất lượng cao, có kinh nghiệm quản lý từ khu vực công sang khu vực ngoài nhà nước.
Tính đến tháng 10/2025, có khoảng 146.847 lao động rời khu vực công. Theo kịch bản cơ sở, dự báo sẽ có hơn 110.000 lao động, đặc biệt nhóm có trình độ cao, tái tham gia thị trường trong giai đoạn 2026–2030. Khu vực hấp thụ trung tâm là doanh nghiệp tư nhân (chiếm 50–60%), tiếp đến là các đơn vị sự nghiệp tự chủ hoặc ngoài công lập (15–20%) và khu vực tự tạo việc làm, hộ kinh doanh (15–20%). Về nhóm ngành, lao động dịch chuyển sẽ tập trung cao vào các lĩnh vực sử dụng nhiều tri thức như công nghệ thông tin và dịch vụ số, giáo dục đào tạo, dịch vụ chuyên môn tư vấn, y tế và tài chính-logistics.
Tuy nhiên, TS. Phạm Ngọc Toàn cũng cảnh báo về "nút thắt kỹ năng" then chốt: rào cản lớn nhất không nằm ở chuyên môn truyền thống mà là kỹ năng số. Đối với người chuyển sang khu vực tư nhân, khoảng cách lớn nhất cần bù đắp là năng lực ứng dụng công nghệ, phân tích dữ liệu, kinh doanh, marketing và khả năng thích ứng trong môi trường cạnh tranh được nhận định là yêu cầu đào tạo cấp bách với tỷ lệ đồng thuận lên tới 76–82% tùy nhóm.
PGS.TS Mạc Văn Tiến – Nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục nghề nghiệp – Bộ Lao động Thương binh và xã hội phát biểu tại Hội thảo
Trong phần thảo luận, các chuyên gia và đại biểu đã trao đổi thẳng thắn, đa chiều. PGS.TS. Mạc Văn Tiến – nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục nghề nghiệp, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội cùng nhiều chuyên gia đã phân tích sâu về bốn thách thức cốt lõi không thể xem nhẹ: nguy cơ thất nghiệp ngắn hạn kéo dài ở nhóm lao động lớn tuổi; hệ thống đào tạo nghề cho người trưởng thành còn thiếu linh hoạt; khoảng cách số theo vùng miền và sắc tộc ngày càng rộng; và rủi ro gia tăng bất bình đẳng cơ hội việc làm theo giới tính và địa bàn cư trú.
Đáng chú ý, các chuyên gia đặc biệt lưu ý đến nhóm dân tộc thiểu số và lao động trung niên những đối tượng đang đối mặt với rào cản kép: vừa thiếu kỹ năng công nghệ, vừa chịu định kiến tuyển dụng từ thị trường tự do. Đại diện từ Trung tâm dịch vụ việc làm Hà Nội, Trung tâm quốc gia dịch vụ việc làm và Cục Việc làm cũng chia sẻ những quan sát thực tiễn từ thị trường lao động, góp phần làm phong phú thêm bức tranh toàn cảnh mà Dự án đang hướng đến.
Về định hướng giải pháp, các đại biểu đồng thuận rằng trọng tâm chính sách trong thời kỳ tới cần chuyển dịch mạnh mẽ từ "giải quyết việc làm" thuần túy sang "quản trị chuyển đổi nghề nghiệp và nâng cấp kỹ năng"; cần xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ học tập suốt đời với sự gắn kết chặt chẽ giữa Nhà nước – cơ sở đào tạo – trung tâm dịch vụ việc làm – doanh nghiệp. Nếu thực hiện tốt, quá trình tinh giản này sẽ trở thành cơ hội vàng để nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh cho toàn nền kinh tế.
Quang cảnh Hội thảo
Phát biểu bế mạc Hội thảo, ThS. Lê Ngự Bình – Phó Viện trưởng Viện KHTCNN&LĐ trân trọng cảm ơn, ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến đóng góp, trao đổi quý báu của các đại biểu tham dự Hội thảo, với tinh thần trách nhiệm và tâm huyết của mình, các chuyên gia, các nhà khoa học, nhà quản lý đã trình bày các ý kiến phát biểu có hàm lượng khoa học cao giúp cho Ban chủ nhiệm có nhiều gợi mở, góp phần hoàn thiện các sản phẩm của Dự án trong thời gian tới”./.
Tin, ảnh: Đỗ Hồng
Một số hình ảnh tại buổi Hội thảo
TS. Đào Quang Vinh, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội phát biểu tại hội thảo
TS. Chử Thị Lân, Trưởng phòng Phòng Nghiên cứu lao động, việc làm phát biểu tại Hội thảo
Ông Nguyễn Vĩnh Trường, Trưởng phòng, Phòng Phân tích dự báo, Trung tâm dịch vụ việc làm Hà Nội phát biểu tại Hội thảo
Ông Nguyễn Quang Lộc, Phó phòng, Phòng Phân tích dự báo, Trung tâm quốc gia dịch vụ việc làm phát biểu tại Hội thảo
Ông Phùng Quốc Vương, Trưởng phòng quản lý lao động, Cục Việc làm phát biểu tại Hội thảo